lettre PI

περιπλάνησις, εως (ἡ) la course errante tout autour.
περιπλάσσω : appliquer un enduit autour de ou sur. avec περί et l'acc.
περιπλάττω, att. appliquer un enduit autour de ou sur. avec περί et l'acc.
περιπλέκω : 1 plier autour, enlacer : δεσμά τινι, LUC. entourer qqn de liens; au pass. être enlacé ou s'enlacer autour de II 2 plier et replier; fig. compliquer, entortiller, embrouiller (des paroles), acc. Il Moy. ao. (περιεπλεξάμην, ou ao. pass. περιεπλέχθην, ao. 2 περιεπλάγην) s'enlacer autour : ἰστῷ, OD. d'un mât, saisir un mat entre ses bras; γρήι, OD. embrasser une vieille femme.

Περιπλέξασθε γενείωι
λισσόμεναι τὰ Ζηνὸς ἐν ὕδατι τέκνα τεκέσθαι.
Callimaque, LXX.

περίπλεος, ος, ον, surabondant, qui est de reste ou de trop.
περιπλέω (f. περιπλεύσομαι et περιπλευσοῦμαι) naviguer autour, croiser.

Λιβύην γάρ οἱ ἀνάγκην ἔσεσθαι περιπλώειν, ἐς ὃ ἂν ἀπίκηται περιπλέων αὐτὴν ἐς τὸν Ἀράβιον κόλπον.
Hérodote, IV, 43, 3

περίπλεως, ως, ων, att. c. περίπλεος.
περιπληθής, ής, ές : I très plein. rempli de; abs. plein de matière, substantiel (discours) Il II p. suite : 1 populeux Il 2 grand, gros.

Νῆσός τις Συρίη κικλήσκεται, εἴ που ἀκούεις,
Ὀρτυγίης καθύπερθεν, ὅθι τροπαὶ ἠελίοιο,
οὔ τι περιπληθὴς λίην τόσον, ἀλλ' ἀγαθὴ μέν,
εὔβοτος, εὔμηλος, οἰνοπληθής, πολύπυρος.
Homère, Odyssée, XV, 480

περιπλόκη, ῆς (ἡ) l'enlacement, l'embrassement.

Ταῦτ' αὔθ' ἕκαστα, μῆτερ, οὐχὶ περιπλοκὰς
λόγων ἀθροίσας εἶπον, ἀλλὰ καὶ σοφοῖς
καὶ τοῖσι φαύλοις ἔνδιχ', ὡς ἐμοὶ δοκεῖ.
Euripide, Phénciennes, 494

περιπλόμενος, η, ον, part. ao. 2 sync. de περιπέλομαι.
1 περίπλοος, οος, οον, autour duquel on peut naviguer.
2 περίπλοος, όου (ὁ) : 1. la navigation autour, pacticul. la croisière autour Il 2 le périple, la relation d'un voyage par mer autour d'un pays, d'où la description des côtes.

Ἐνθεῦτεν δὲ οὐ παρὰ τὴν ἤπειρον εἶχον τὰς νέας ἰθὺ τοῦ τε Ἑλλησπόντου καὶ τῆς Θρηίκης, ἀλλ' ἐκ Σάμου ὁρμώμενοι παρά τε Ἰκάριον καὶ διὰ νήσων τὸν πλόον ἐποιεῦντο, ὡς μὲν ἐμοὶ δοκέειν, δείσαντες μάλιστα τὸν περίπλοον τοῦ Ἄθω, ὅτι τῷ προτέρῳ ἔτεϊ ποιεύμενοι ταύτῃ τὴν κομιδὴν μεγάλως προσέπταισαν·
Hérodote, VI, 95, 2

1  περίπλους, ους, ουν, autour duquel on peut naviguer.
2. περίπλους, οῦ (ὁ) :  1. la navigation autour, pacticul. la croisière autour Il 2 le périple, la relation d'un voyage par mer autour d'un pays, d'où la description des côtes.

Ἔστι δὲ τῆς Ἰωνίας ὁ μὲν περίπλους ὁ παρὰ γῆν σταδίων που τρισχιλίων τετρακοσίων τριάκοντα διὰ τοὺς κόλπους καὶ διὰ τὸ χερρονησίζειν ἐπὶ πλεῖον τὴν χώραν, τὸ δ' ἐπ' εὐθείας μῆκος οὐ πολύ.
Strabon, XIV, 1, 2

περιπλύνω, laver autour, nettoyer ou purifier par des ablutions.

Ὡς δ' ἐπὶ τὴν θύραν ἦλθον, κραυγὴ καὶ βοὴ τῆς μητρὸς καὶ τῶν θεραπαινίδων ἦν, καὶ μόγις ποτ' εἰς βαλανεῖον ἐνεγκόντες με καὶ περιπλύναντες ἔδειξαν τοῖς ἰατροῖς.
Démosthène, Discours, LIV, 9

περιπλώω, ion. c. περιπλέω.
περιπνευμονία, ας (ἡ) la péripneumonie, inflammation des poumons.
περιπνευμονικος, ή, όν, atteint de péripneumonie.
περιπόθητος, ος, ον, très désiré ou très desirable.
περιποιέω-ῶ : I faire survivre, d'où sauver, conserver, acc.: τινα ἐκ κακῶν, LYS. sauver qqn du malheur Il II procurer un surplus, d'où : 1 mettre de côté, épargner, économiser II 2 p. ext. procurer, fournir : τινί τι, procurer qqe ch. à qqn; αἰσχύνην τινί, faire honte à qqn; ἑαυτῷ τι, ESCH. ou ἐς ἑαυτόν, THC. se procurer qqe ch. à soi-même II Moy. conserver pour soi-même : τὰ ψυχάς, XEN. sauver leur propre vie; ἀπ' ὀλίγων, XEN. se réserver, mettre de côté pour soi, épargner avec peu de ressources; en gén. se procurer : τι ἀπό τινος, XEN. ou παρά τινος, DEM. se procurer une chose avec une autre : περιποιεῖσθαι δύναμιν, THC. se procurer de la puissance.
περιπολάζω, c. ἐπιπολάζω.
περιπολάρχης, ου (ὁ)  le chef de patrouille.

Ἐπειδὴ δὲ ὁ Φρύνιχος ἥκων ἐκ τῆς ἐς Λακεδαίμονα πρεσβείας πληγεὶς ὑπ' ἀνδρὸς τῶν περιπόλων τινὸς ἐξ ἐπιβουλῆς ἐν τῇ ἀγορᾷ πληθούσῃ καὶ οὐ πολὺ ἀπὸ τοῦ βουλευτηρίου ἀπελθὼν ἀπέθανε παραχρῆμα, καὶ ὁ μὲν πατάξας διέφυγεν, ὁ δὲ ξυνεργὸς Ἀργεῖος ἄνθρωπος ληφθεὶς καὶ βασανιζόμενος ὑπὸ τῶν τετρακοσίων οὐδενὸς ὄνομα τοῦ κελεύσαντος εἶπεν οὐδὲ ἄλλο τι ἢ ὅτι εἰδείη πολλοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐς τοῦ περιπολάρχου καὶ ἄλλοσε κατ' οἰκίας ξυνιόντας, τότε δὴ οὐδενὸς γεγενημένου ἀπ' αὐτοῦ νεωτέρου καὶ ὁ Θηραμένης ἤδη θρασύτερον καὶ Ἀριστοκράτης καὶ ὅσοι ἄλλοι τῶν τετρακοσίων αὐτῶν καὶ τῶν ἔξωθεν ἦσαν ὁμογνώμονες ᾖσαν ἐπὶ τὰ πράγματα.
Thucydide, VIII, 92, 2

περιπόλαρχος, ου (ὁ) le chef de patrouille.
περιπόλεω-ῶ, tourner tout autour, d'où faire le tour de, parcourir, acc. ou κατά et l'acc.

Ἐνταῦθα τεύξας ναὸν ἵδρυσαι βρέτας,
ἐπώνυμον γῆς Ταυρικῆς πόνων τε σῶν,
οὓς ἐξεμόχθεις περιπολῶν καθ' Ἑλλάδα
οἴστροις Ἐρινύων.
Euripide, Iphigénie en Tauride, 1453

περιπόλιος, ος, ον, situé autour d'une ville; subst. τὸ περιπόλιον, le fort voisin d'une ville ou qui défend une ville; sel. d'autres, la résidence des περίπολοι (v. ce mot).

Κατὰ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους καὶ οἱ περὶ Σικελίαν Ἀθηναῖοι πλεύσαντες ἐς τὴν Λοκρίδα ἐν ἀποβάσει τέ τινι τοὺς προσβοηθήσαντας Λοκρῶν ἐκράτησαν καὶ περιπόλιον αἱροῦσιν ὃ ἦν ἐπὶ τῷ Ἄληκι ποταμῷ.
Thucydide, III, 99, 1

περίπολος, ος, ον, qui tourne autour 1 ἡ περίπολος (s. e. γυνή) la compagne Il 2 οἱ περίπολοι, les éphèbes athéniens préposés pendant deux ans (de 18 à 20) à la garde des frontières.

Καὶ πρῶτον μὲν οἱ περὶ τὸν Δημοσθένη Πλαταιῆς τε καὶ περίπολοι ἐσέδραμον οὗ νῦν τὸ τροπαῖόν ἐστι, καὶ εὐθὺς ἐντὸς τῶν πυλῶν νᾖσθοντο γὰρ οἱ ἐγγύτατα Πελοποννήσιοἰ μαχόμενοι τοὺς προσβοηθοῦντας οἱ Πλαταιῆς ἐκράτησαν καὶ τοῖς τῶν Ἀθηναίων ὁπλίταις ἐπιφερομένοις βεβαίους τὰς πύλας παρέσχον·
Thucydide, IV, 67, 5

περιπορεύομαι, aller autour, faire le tour de, acc.

Οἱ μὲν γὰρ ἀκμάζοντες ταῖς ἡλικίαις ἐν τοῖς ὅπλοις ὄντες διεκινδύνευον, οἱ δὲ πρεσβύτεροι περί τε τὰς παρασκευὰς ἦσαν καὶ περιπορευόμενοι τὸ τεῖχος ἐδέοντο τῶν νέων μὴ περιιδεῖν αὐτοὺς ὑποχειρίους τοῖς πολεμίοις γινομένους·
Diodore de Sicile, XIII, 55, 4

περιπόρφυρος, ος, ον : I bordé de pourpre ; περιπόρφυρος τήβεννος, PLUT. ou simpl. ἡ περιπόρφυρος, PLUT. la robe prétexte (toga prætextata) à Rome II 2 vêtu de la robe prétexte.

Οὗτοι δὲ προσαναλαμβάνουσιν ἐσθῆτας, ἐὰν μὲν ὕπατος ἢ στρατηγὸς ᾖ γεγονώς, περιπορφύρους, ἐὰν δὲ τιμητής, πορφυρᾶς, ἐὰν δὲ καὶ τεθριαμβευκὼς ἤ τι τοιοῦτον κατειργασμένος, διαχρύσους.
Polybe, VI, 53, 7

περιποτάομαι-ῶμαι, c. περιπέτομαι.

Τὰ δ' ἀεὶ
ζῶντα περιποτᾶται.
Sophocle, Oedipe-Roi, 481

περιπρό ou περὶ πρό, adv. tout à fait en avant. c. à. d.  supérieurement, éminemment, extrêmement.

Περιπρὸ γὰρ εὖ ἐκέκαστο
ἰθύνειν, Πηλῆα δ' ἐπεσσύμενος προσέειπεν·
Apollonius de Rhodes, Argonautiques, II, 867

περιπροχέω (part. ao. περιπροχύθεις) se répandre dans l'âme.

Οὐ γάρ πώ ποτέ μ' ὧδε θεᾶς ἔρος οὐδὲ γυναικὸς
θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι περιπροχυθεὶς ἐδάμασσεν,
οὐδ' ὁπότ' ἠρασάμην Ἰξιονίης ἀλόχοιο,
ἣ τέκε Πειρίθοον θεόφιν μήστωρ' ἀτάλαντον·
Homère, Iliade, XIV, 312

περιπταίω, se heurter contre, dat.

Οἱ δὲ οὔτε ἐκκλίνειν αὐτὰ προορῶντες οὔτ' ἀφιέναι καλῶς δυνάμενοι, σφίσι τε αὐτοῖς περιπταίοντες, ἤδη ποικίλως ἐθορυβοῦντο.
Appien, Hannibaliques, IV, 22

περίπτυξις, εως (ἡ) l'action d'embrasser.
περιτύσσω, plier autour : χέρας τινί, EUR. propr. plier ses bras autour de qqn, serrer qqn dans ses bras; τινά, EUR. ou τινὰ ταῖς χερσί, PLUT. entourer qqn de ses bras, embrasser qqn; p. suite, envelopper de ses plis, en parl. d'un vêtement, acc.; enfermer dans un tombeau, acc. ; t. milit. cerner Il Moy. investir. 

Ἢν δ' ὑπεκδράμῃς μόρον,
μέμνησο μητρός, οἷα τλᾶσ' ἀπωλόμην,
καὶ πατρὶ τῷ σῷ διὰ φιλημάτων ἰὼν
δάκρυά τε λείβων καὶ περιπτύσσων χέρας
λέγ' οἷ' ἔπραξα.
Euripide, Andromaque, 414

περιπτυχής, ής, ές  : 1 plié ou roulé autour Il 2 percé de, dat.

Ἀλλά νιν περιπτυχεῖ
φάρει καλύψω τῷδε παμπήδην, ἐπεὶ
οὐδεὶς ἄν, ὅστις καὶ φίλος, τλαίη βλέπειν
φυσῶντ' ἄνω πρὸς ῥῖνας ἔκ τε φοινίας
πληγῆς μελανθὲν αἷμ' ἀπ' οἰκείας σφαγῆς.
Sophocle, Ajax, 615

περίπτωσις, εως (ἡ) la conjoncture, l'accident.
περιπτωτικός, η, ον : 1 exposé aux accidents de la vie II 2 qui tombe dans, dat..

Πάλιν ἂν περὶ ὀρέξεως μὴ ἀγωνιᾷ, μὴ ἀτελὴς γένηται καὶ ἀποτευκτική, περὶ ἐκκλίσεως, μὴ περιπτωτική, πρῶτον μὲν αὐτὸν καταφιλήσω, ὅτι ἀφεὶς περὶ ἃ οἱ ἄλλοι ἐπτόηνται καὶ τοὺς ἐκείνων φόβους περὶ τῶν ἰδίων ἔργων πεφρόντικεν, ὅπου αὐτός ἐστιν·
Epictète, IV, 10

περιρράνω, au moy. se laver.

Λαβοῦσα δ' ὑμᾶς λοιδορῆσαι βούλομαι
κοινῇ δικαίως, οἳ μιᾶς ἐκ χέρνιβος
βωμοὺς περιρραίνοντες ὥσπερ ξυγγενεῖς
Ὀλυμπίασιν, ἐν Πύλαις, Πυθοῖ ῖπόσους
εἴποιμ' ἂν ἄλλους, εἴ με μηκύνειν δέοι .
Aristophane, Lysistrata, 1128

περιρραντήριον, ου (τὸ) 1 le vase d'eau lustrale pour les aspersions Il 2 l'aspersion, l'ablution.

Καὶ πίθους τε ἀργυρέους τέσσερας ἀπέπεμψε, οἳ ἐν τῷ Κορινθίων θησαυρῷ ἑστᾶσι, καὶ περιρραντήρια δύο ἀνέθηκε, χρύσεόν τε καὶ ἀργύρεον, τῶν τῷ χρυσέῳ ἐπιγέγραπται Λακεδαιμονίων φαμένων εἶναι ἀνάθημα, οὐκ ὀρθῶς λέγοντες·
Hérodote, I, 51, 3

περιρραπίζω, battre tout autour, acc.
περιρρέω (f. περιρρεύσομαι, ao. 2 περιερρύηνv, pf.  περιερρύηκα) 1 couler autour de, acc. ; au pass. être entouré par un courant (d'eau, etc.) : περιρρέομενος αἵματι, PLUT. ruisselant de sang Il 2 tomber en glissant autour : περιρρεῖν ἐλέφαντος, PLUT. tomber en glissant le long d'un éléphant Il 3 couler en abondance, être abondant ou superflu : σοὶ περιρρείτω βίος, SOPH. que la vie te soit facile et abondante; οὐδενὸς περιρρέοντος, PLUT. rien n'étant superflu.

Περιερρεῖτο δ' αὕτη ὑπὸ τοῦ Μάσκα κύκλῳ.
Xénophon, Anabase, I, 5, 4

περιρρήγνυμμι (f. περιρρήξω, ao. περιέρρηξα, pf. 2 au sens intr. περιέρρωγα) briser ou déchirer autour : σκαφίδιον πρὸς πέτραν, LUC. briser une barque contre une roche; τὸν Νεῖλον περὶ τὴν χώραν, ISOCR. briser, c. à d. séparer en deux branches le cours du Nil pour envelopper le pays; en parl. de vêtements, déchirer, acc. Il Moy. 1 tr. déchirer sur soi : πέπλον, PUTT. son vêtement Il 2 intr. se briser autour, d'où éclater autour; en parl. d'un fleuve, se diviser en deux ou plusieurs branche.

Ἡ δὲ περιαλγὴς ἐπὶ τῇ ὕβρει καὶ τῇ βίᾳ γενομένη περιρρήξασα τὸν χιτωνίσκον, ἐφόρουν γὰρ αἱ τῶν ἀρχαίων παρθένοι χειριδωτοὺς ἄχρι τῶν σφυρῶν πρὸς τὸ μὴ βλέπεσθαι χιτῶνας, καὶ σποδὸν καταχεαμένη τῆς κεφαλῆς ἀπῄει διὰ τῆς πόλεως μέσης βοῶσα καὶ ὀδυρομένη τὴν βίαν.
Flavius Josèphe, A. J. VII, 171

περιρρηγνύω (seul. prés.) c. le préc.
περιρρηδής, ής, ές, qui glisse ou tombe sur, dat.

Ἐκ δ' ἄρα χειρὸς
φάσγανον ἧκε χαμᾶζε, περιρρηδὴς δὲ τραπέζῃ
κάππεσεν ἰδνωθείς, ἀπὸ δ' εἴδατα χεῦεν ἔραζε
καὶ δέπας ἀμφικύπελλον·
Homère, Odyssée, XXII, 79

περιρροή, ῆς (ἡ) l'écoulement(d'un fleuve, etc.) vers un point déterminé.

Ὧν δὴ καὶ ἑκάστους τοὺς τόπους πληροῦσθαι, ὡς ἂν ἑκάστοις τύχῃ ἑκάστοτε ἡ περιρροὴ γιγνομένη.
Platon, Phédon, 111

περίρροια, ας (ἡ) c. le préc.
περιρρομβέω-ῶ, faire tournoyer.
περίρροος, οος, οον, baigné de tous côtés.

Οἳ τῆς χώρης τῆς σφετέρης τετραμμένης ἐς πόντον, τὸ δὴ Τριόπιον καλέεται, ἀργμένης δὲ ἐκ τῆς Χερσονήσου τῆς Βυβασσίης, ἐούσης τε πάσης τῆς Κνιδίης πλὴν ὀλίγης περιρρόου υτὰ μὲν γὰρ αὐτῆς πρὸς βορέην ἄνεμον ὁ Κεραμεικὸς κόλπος ἀπέργει, τὰ δὲ πρὸς νότον ἡ κατὰ Σύμην τε καὶ Ῥόδον θάλασσἀ, τὸ ὦν δὴ ὀλίγον τοῦτο, ἐὸν ὅσον τε ἐπὶ πέντε στάδια, ὤρυσσον οἱ Κνίδιοι ἐν ὅσῳ Ἅρπαγος τὴν Ἰωνίην κατεστρέφετο, βουλόμενοι νῆσον τὴν χώρην ποιῆσαι.
Hérodote, I, 174, 2

πέριρρους, ους, ουν, baigné de tous côtés.
πέριρρυτος, ος  ou η, ον, baigné de tous côtés.

Πρῶτον δὲ Κυθήροισιν ζαθέοισιν
ἔπλητ', ἔνθεν ἔπειτα περίρρυτον ἵκετο Κύπρον.
Hésiode, Théogonie, 173

*περισαίνω, seul. poét. περισσαίνω, caresser de la queue comme les chiens.

Οὐδ' οἵ γ' ὡρμήθησαν ἐπ' ἀνδράσιν, ἀλλ' ἄρα τοί γε
οὐρῇσιν μακρῇσι περισσαίνοντες ἀνέσταν.
Homère, Odyssée, X, 208

περισαίω, épq. περισσαίω, agiter autour; d'où au pass. être agité autour, flotter autour, en parl. d'un panache.
περισαλπίζω (f. περισαλπίσω, ao. περιεσάλπισα, pf. inus.; pass. ao.  περιεσαλπίγχθην, pf. περισεσάλπισμαι) retentir du son des trompettes.
περισβέννυμι, éteindre tout autour.
περισείω (3 pl. impf pass. épq. περισσείοντο) agiter tout autour, secouer de tous côtés.

περίσεπτος, ος, ον, vénéré.

Εὐφαμεῖτε δέ, χωρῖται,
γᾶς ὑπὸ κεύθεσιν ὠγυγίοισιν,
καὶ τιμαῖς καὶ θυσίαις περίσεπτα τυχοῦσαι,
εὐφαμεῖτε δὲ πανδαμεί.
Eschyle, Euménides, 1035

περισθενέω  (part. prés. περισθενέων) avoir une force supérieure, irrésistible.

Ὦ φίλ', ἐγὼ μὲν ὅδ' εἰμί, σὺ δ' ἴσχεο εἰπὲ δὲ πατρὶ
μή με περισθενέων δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ,
ἀνδρῶν μνηστήρων κεχολωμένος, οἵ οἱ ἔκειρον
κτήματ' ἐνὶ μεγάροις, σὲ δὲ νήπιοι οὐδὲν ἔτιον.
Homère, Odyssée, XXII, 330

περισκελής, ής, ές : 1 très sec, dur Il 2 fig. sec, dur, endurci, opiniâtre.

Κοὐκ ἔστ' ἄελπτον οὐδέν, ἀλλ' ἁλίσκεται
χὠ δεινὸς ὅρκος χαἰ περισκελεῖς φρένες.
Sophocle, Ajax, 649

περισκελίς, ίδος (ἡ) sorte de caleçon ou de pantalon.
περισκέπτομαι, regarder autour de soi, examiner avec soin, acc. ; part. περιεσκεμμένος, η, ον, circonspect, prudent.
περίσκεπτος, ος, ον, visible de tous côtés, d'où élevé ou en plaine.

Τηλέμαχος δ', ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆς
ὑψηλὸς δέδμητο περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,
ἔνθ' ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων.
Homère, Odyssée, I, 421

περισκιάζω, couvrir d'ombre tout autour, de tous côtés.

Ἡ γὰρ ἄτακτος ἀνάμιξις ἐν ταὐτῷ μετὰ φόβου κ