lettre PI

παρορίζω, repousser hors des limites.

παρορμάω-ῶ, exhorter, encourager, exciter :

τινα εἰς τι, ἐπί τι, πρός τι, qqn à qqe ch.;
avec l'inf. à faire qqe ch.

Ταχὺ δὲ τῶν στρατιωτῶν τινες, οἱ μὲν ἐθελοντήν, οἱ δ' ὑπὸ τοῦ πλήθους ἐξωθούμενοι, παρώρμησαν ἐπὶ τὸ ζητεῖν τοὺς προειρημένους.
Polybe, XV, 32, 10

παρορμέω-ῶ, être à l'ancre auprès, mouiller auprès de.

Καὶ γὰρ τὸ προκαλεσάμενον ἡμᾶς καὶ παρορμῆσαν πρὸς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἱστορίας μάλιστα τοῦτο γέγονεν, σὺν δὲ τούτῳ καὶ τὸ μηδένα τῶν καθ' ἡμᾶς ἐπιβεβλῆσθαι τῇ τῶν καθόλου πραγμάτων συντάξει·
Polybe, I, 4, 2

παρορμητικός, ή, όν, propre à exciter, à stimuler; qui excite à qqe ch.

παρορμίζω (f. παρορμιῶ) faire aborder (un navire).

Ἐδόκει οὖν τοῖς ἐγγυηταῖς καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἐκποδὼν ποιήσασθαι τὸν Ἀγόρατον ὡς τάχιστα, καὶ παρορμίσαντες δύο πλοῖα Μουνιχίασιν ἐδέοντο αὐτοῦ παντὶ τρόπῳ ἀπελθεῖν Ἀθήνηθεν, καὶ αὐτοὶ ἔφασαν συνεκπλευσεῖσθαι, ἕως τὰ πράγματα κατασταίη, λέγοντες ὅτι, εἰ κομισθείη εἰς τὴν βουλήν, βασανιζόμενος ἴσως ἀναγκασθήσεται ὀνόματα εἰπεῖν Ἀθηναίων ὧν ἂν ὑποβάλωσιν οἱ βουλόμενοι κακόν τι ἐν τῇ πόλει ἐργάζεσθαι.
Lysias, Discours, XIII, 24

πάρονις, ιθος (ὁ, ἡ) de mauvais augure

παρορύσσω, creuser auprès, acc.

παρορύττω, creuser auprès, acc.  

παρορχέομαι-οῦμαι, se tromper en jouant un rôle dans une pantomime.

πάρος, adv. et prép.:

I avec idée de lieu : avant, devant;
avec le gén. : en avant de, devant;
fig.

παρὸς προτίθεσθαί τι τινός, SOPH. mettre une chose avant une autre, la préférer à une autre

II avec idée de temps

1 abs. auparavant, avant, autrefois, jadis;
avec le prés., d'ord, pour désigner ce qui est habituel :

ὅς σε πάρος περ ῥύομαι, IL. moi qui te protège d'ordinaire

2 avant que :

πάρος καταλέξαι ἅπαντα, OD. avant qu'il eût tout raconté

3 plus tôt, d'où plutôt,

πάρος τοι δαίμονα δώσω, IL. je t'enverrai plutôt le dieu, c. à d. la mort

4 avant le temps, trop tôt;
avec le gén. ;  

τῆς τύχης πάρος, SOPH. avant le sort (le moment fixé par le sort), avant le dénouement.

Ἔξεστι τὸν γένει μὲν ἄγχιστον πατρὸς
μέγαν τε δαίμον' ἐν θεοῖς τε τίμιον,
λύσασαν ἔχθραν τὴν πάρος, προσεννέπειν;
Euripide, Troyennes, 49

Πάρος, ου (ἡ) Paros (auj. Paro) une des Cyclades.

Μετὰ δὲ ταύτην Νάξος καὶ Ἄνδρος ἀξιόλογοι καὶ Πάρος·
Strabon, X, 5, 7

παροτρύνω, exciter :

τινὰ πρός τι, qqn à qqe ch.

Οὕτω μὲν ὁ Καῖσαρ καὶ ὁ Ἀντώνιος παρώτρυνον, ἐφ' οὓς παραγένοιντο.
Appien, Guerres civiles, IV, 16, 127

παρουσία, ας (ἡ)

I la présence :

παρουσίαν ἔχειν, SOPH. être présent ;

p. suite :

1 l'état présent d'une chose
2 l'occasion qui se présente,
particul. l'occasion favorable

II l'action de se présenter, l'arrivée.

Τὸ μήτε κακὸν ἄρα μήτ' ἀγαθὸν φίλον γίγνεται τοῦ ἀγαθοῦ διὰ κακοῦ παρουσίαν.
Platon, Lysis, 217

παροχετεύω, dériver par un autre canal, ou, en mauv. part, dériver furtivement ou suivant une mauvaise direction.

Ἐπεὶ καὶ τῶν ὑδάτων πέρι γεωργοῖσι παλαιοὶ καὶ καλοὶ νόμοι κείμενοι οὐκ ἄξιοι παροχετεύειν λόγοις, ἀλλ' ὁ βουληθεὶς ἐπὶ τὸν αὑτοῦ τόπον ἄγειν ὕδωρ ἀγέτω μὲν ἀρχόμενος ἐκ τῶν κοινῶν ναμάτων, μὴ ὑποτέμνων πηγὰς φανερὰς ἰδιώτου μηδενός, ᾗ δ' ἂν βούληται ἄγειν, πλὴν δι' οἰκίας ἢ ἱερῶν τινων ἢ καὶ μνημάτων, ἀγέτω, μὴ βλάπτων πλὴν αὐτῆς τῆς ὀχεταγωγίας.
Platon, Lois, VIII, 844

παροχέω-ῶ, seul. moy. παροχέομαι-οῦμαι, être assis sur un char a côté de qqn.

Παρωχεῖτο δὲ αὐτῷ ἡνίοχος μέγας μέν, μείων δ' ἐκείνου εἴτε καὶ τῷ ὄντι εἴτε καὶ ὁπωσοῦν·
Xénophon, Cyropédie, VIII, 3, 14

παροχή, ῆς (ἡ) l'action de fournir, la fourniture.

Καὶ γὰρ ξένια καὶ παροχὰς τὰς μεγίστας ἐξέθηκεν αὐτοῖς καὶ πρὸς τὴν ἔντευξιν καλῶς ἀπήντησεν.
Polybe, XXIV, 5, 6

πάροχος, ου (ὁ) le fournisseur de vivres aux agents qui voyageaient pour le service public.

Ὁ δ' ἀμφιθαλὴς Ἔρως
χρυσόπτερος ἡνίας
ηὔθυνε παλιντόνους,
Ζηνὸς πάροχος γάμων
τῆς τ' εὐδαίμονος Ἥρας.
Aristophane, Oiseaux, 1738

παροψάομαι-ῶμαι, manger qqe ch. avec ou sur son pain.

παροψίς, ίδος (ἡ)

1 le plat de friandises ou de hors-d'oeuvre
2 le plat, l'assiette.

Δειπνῶν δὲ δὴ ὁ Ἀστυάγης σὺν τῇ θυγατρὶ καὶ τῷ Κύρῳ, βουλόμενος τὸν παῖδα ὡς ἥδιστα δειπνεῖν, ἵνα ἧττον τὰ οἴκαδε ποθοίη, προσῆγεν αὐτῷ καὶ παροψίδας καὶ παντοδαπὰ ἐμβάμματα καὶ βρώματα.
Xénophon, Cyropédie, I, 3, 4

παρόψομαι, f.  de παροράω.

παροψώνημα, ατος (τὸ) le mets friand ; fig. l'assaisonnement, l'agrément.

Ἐμοὶ δ' ἐπήγαγεν
εὐνῆς παροψώνημα τῆς ἐμῆς χλιδῆς.
Eschyle, Agamemnon, 1431

παρπεπιθών, part. ao. 2 poét. avec sync. de παραπείθω.

Παρρασική, ῆς (ἡ), le territoire de Parrhasia, en Arcadie.

Παρράσιος, α, ον, de Parrhasia, en Arcadie;  οἱ Παρράσιοι, les habitants de Parrhasia.

παρρησία, ης (ἡ) la liberté de langage, la franchlse :

παρρησίαν διδόναι. ISOCR. donner la liberté de parler,

etc.; en mauv part, la liberté de langage excessive.

παρρησιάζομαι (f. παρρησιάσομαι, ao. ἐπαρρησιασάμην, pf. pass. πεπαρρησίασμαι)

1 parler en toute liberté, avec franchise :

τινι, à qqn;
περί τινος, de qqe ch.

2 au pf. pass. être dit franchement; d'où part. πεπαρρησιασμένος, η, ον, dit franchement.

Ὅπερ οὖν καὶ ἀρχόμενος εἶπον τοῦ λόγου, παρρησιασόμεθα πρὸς ὑμᾶς.
Platon, Lachès,  179

παρρησιαστής, οῦ (ὁ) celui qui parle franchement.

Ἀνεῖλον δὲ καὶ Αὐτόλυκον, ἄνδρα παρρησιαστήν, καὶ καθόλου τοὺς χαριεστάτους ἐπέλεγον.
Diodore de Sicile, XIV, 5, 7

παρρησιαστικός, ή, όν, franc.

Καὶ τῶν ἠδικημένων καὶ ἐχθρῶν ἢ ἀντιπάλων οὐχ οἱ ὀξύθυμοι καὶ παρρησιαστικοί, ἀλλὰ οἱ πρᾶοι καὶ εἴρωνες καὶ πανοῦργοι·
Aristote, Rhétorique, 1382b

παρστάς (part. ao. 2 poét.) de παρίστημι

παρστήετον (3 duel sbj. ao. 2 poét.) de παρίστημι

παρτιθεῖ, 3 sg. prés. ind, épq. de παρατίθημι.

παρυφαίνω:

1 brocher dans un tissu;
d'où part. pf. pass. παρυφασμένος, entremêlé d'une trame de fils différents
2 broder le long de,
d'où fig. border tout au long.

Ὑπὸ δὲ τῶν παρυφασμένων ὅπλων πᾶς ὄχλος δεινὸς φαίνεται.
Xénophon, Cyropédie, V, 4, 48

παρυφή, ῆς (ἡ) la robe bordée d'une frange, particul. de pourpre, la robe prétexte, à Rome.

παρφάμενος (part. prés. moy. poét), de παράφημι.

παρφάσθαι (inf. prés. moy. poét.) de παράφημι.

πάρφασις, poét. c. παράφασις.

παρφυγέειν, inf. ao. 2, fuir le long ou devant, dat..

παρῶ, ῇς, ῇ, sbj. prés. de πάρειμι 1 ou sbj. ao. 2 de παρίημι.

παρῳδέω-ῶ, chanter un air en le parodiant, parodier.

παρῳδία, ας (ἡ) l'imitation bouffonne d'un morceau poétique, la parodie.

Καὶ γὰρ ἐν ὀρχήσει καὶ αὐλήσει καὶκιθαρίσει ἔστι γενέσθαι ταύτας τὰς ἀνομοιότητας, καὶ τὸ περὶ τοὺς λόγους δὲ καὶ τὴν ψιλομετρίαν, οἷον Ὅμηρος μὲν βελτίους, Κλεοφῶν δὲ ὁμοίους, Ἡγήμων δὲ ὁ Θάσιος ὁ τὰς παρῳδίας ποιήσας πρῶτος καὶ Νικοχάρης ὁ τὴν Δειλιάδα χείρους·
Aristote, Poétique, 1148a

παρῳδός, ός, όν, qui chante ou s'exprime en termes détournés, c. à d. obscurs.

Ἀνακαλύψω γὰρ λόγους,
κοὐκέτι παρῳδοῖς χρησόμεσθ' αἰνίγμασιν.
Euripide, Iphigénie à Aulis, 1147

παρωθέω-ῶ (f. παρωθήσω ou παρώσω, ao. πάρωσα)

1 pousser de coté,
fig. dissimuler
Moy. repousser de côté loin de soi, acc.
fig. repousser durement, chasser :

τινα τιμῆς, LUC. exclure qqn d'une charge honorifique.

Εἰ μὲν παρώσασ' Ἕκτορος φίλον κάρα
πρὸς τὸν παρόντα πόσιν ἀναπτύξω φρένα,
κακὴ φανοῦμαι τῷ θανόντι·
Eurioide, Troyennes, 661

Παρωκεάνιος, ος, ον, qui habite prés de l'Océan, situé près de I'Océan

παρωκεανῖτις, ίτιδος, adj. c. le prec.

παρῶμμαι, v. παροράω

παρών, οῦσα, όν, part. prés. de πάρειμι 1.

παρωνυμία, ας (ἡ)  1 surnom avec ressemblance de forme Il 2 c. παρονομασία.

παρωνύμιος, ος, ον, dérivé d'un nom ou d'un mot semblable; τὸ παρωνύμιον, le surnom.

Μιμητὴς δ' ὢν τοῦ σοφοῦ δῆλον ὅτι παρωνύμιον αὐτοῦ τι λήψεται, καὶ σχεδὸν ἤδη μεμάθηκα ὅτι τοῦτον δεῖ προσειπεῖν ἀληθῶς αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν παντάπασιν ὄντως σοφιστήν.
Platon, Sophiste, 268

παρώνυμος, ος, ον, qui porte un nom semblable, particul. qui dérive d'un autre mot; τὸ πραρώνυμον, le surnom.

Τὸ Φοίβης δ' ὄνομ' ἔχει παρώνυμον.
Eschyle, Euménides, 1

παρωνυχία, ας (ἡ) le panaris, l'abcès à la racine de l'ongle.

Τίς ἂν ἔτι δοίη συγγνώμην ἐπὶ τοῖς τοιούτοις ἁμαρτήμασιν ἄλλως τε καὶ Τιμαίῳ τῷ προσφυομένῳ τοῖς ἄλλοις πρὸς τὰς τοιαύτας παρωνυχίας;
Polybe, XII, 4a, 1

πάρωρα, adv. v. le suiv.

πάρωρος, ος, ον, qui vient hors de saison, intempestif;
adv. plur. n. πάρωρα, hors de saison.

παρωροφίς, ίδος (ἡ) le bord saillant d'un toit.

παρώσω, f. de παρωθέω.

παρώφθην, v. παροράω.

παρῴχηκα,  v. παροίχομαι

παρῴχημαι,  v. παροίχομαι.

πάρωχρος, ος, ον, légèrement pâle.

πᾶς, πᾶσα, πᾶν, gén. παντός, πασῆς, παντός; plur. πάντες, πᾶσαι, πάντα; gén. πάντων, πασῶν, πάντων, dat.  πᾶσι, πᾶσαις, πᾶσι, etc.

tout, toute :

A

I au sg.:

1 au sens partitif, chaque, chacun :

οἱ δ' ἄλκιμον ἦτορ ἔχοντες πρόσσω πᾶς πέτεται, IL. chacune de ces guêpes pleine d'ardeur vole en avant ;
avec un gen.: πᾶς Ἑλλήνων, SOPH. tout Grec, chaque Grec ;
πᾶς ἀνήρ, SOPH. tout homme;
πᾶς ἄνθρωπος, ATT. tout être humain;
πᾶς τις, tout homme (cf. franç. tout un chacun);
πᾶς ὅστις, tout homme qui;
πᾶν ὅσον, tout ce qui;
παντός ἐστι, avec l'inf. c'est l'affaire de chacun de, etc.

2 tout entier, tout :

πᾶσαι πύλαι, IL. les portes tout entières;
τὴν φάτνην ἐοῦσαν χαλκέην πᾶσαν, HDT. la crèche toute d'airain, entièrement d'airain;
πᾶσαν ἀληθείην κατάλεξον, IL. dis toute la vérité;
πᾶν κράτος, SOPH. pleine puissance, c. a d. la plus haute puissance;
avec l'art.: κεῖνος ἡ πᾶσα βλάβη SOPH. celui qui est tout à fait méchant, corrompu;
πάντα εἶναί τινος, SOPH. être tout à fait dépendant de qqn

II au plur. tous, joint ce un nom :

πάντες τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι, IL. vous tous, dieux, et vous toutes, déesses ;
avec un gén. partit.: Σαμίων πάντες, THC. tous ceux des Samiens;
πάντες ὅσοι, tous ceux qui ;
πάντες ἄριστοι, IL. On. tous les meilleurs (cf. lat. optimus quisque),
πᾶσι, IL SOPH. auprès de tous ou devant tous, c. à d. dans l'opinion de tous, d'après le jugement de tous

B construct.

I avec un subst. précédé ou non de l'article :

1 sans l'article, pour marquer que le subst. est employé au sens collect.: tout entier :

πᾶσα γῆ, toute la terre;
πάντες ἀνθρωποι, ATT. tous les hommes qu'on peut imaginer

2 avec l'article :

πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν λέγειν, THUC. dire toute la vérité;
πᾶν τοὐναντίον, ATT. tout le contraire ;

précédé de l'article quand on veut marquer que la totalité est opposée aux parties isolées :

τὸ πᾶν, le tout, tout ensemble;
τὰ πάντα, m. sign., ou chez les philos., l'univers;
ὁ πᾶς ἀριθμός, ESCHL. le nombre total (des vaisseaux);  
οἱ πάντες ἄνθρωποι, XEN. les hommes tous ensemble (sans exception);
τὸ πᾶν κράτος, HDT. la toute puissance

II avec un n. de nombre :  

ἐννέα πάντες, OD. neuf complètement, neuf sans qu il en manque un, pas moins que neuf;
 δέκα πάντες, IL. ἔνδεκα πάντες, OD. δώδεκα πάντες,. OD. dix, onze, douze complètement,

ou pour marquer une idée de variété ; 

κτήνεα πάντα τρισχίλια, trois mille têtes de bétail de toute espèce ;

avec l'article, pour appeler l'attention sur l'idée de l'ensemble :

τριάκοντα τὰς πάσας ἡμέρας, THC. trente jours en tout,
οἱ πάντες ὡς ὀκτωκαίδεκα, XEN. dix-huit en tout

C πᾶς employé au neutre subst. ou adv.:

I τὸ πᾶν, le tout, la chose principale, l'important ; particul.

1 adv, c. πάντως, en tout, tout à fait, complètement, absolument; de même

ἐς τὸ πᾶν, ESCHL,
τῷ πάντι, XEN.;

avec idée de temps,

τὸ πᾶν, LUC. toujours

2 tout, tout le possible :

περὶ πάντος ποιεῖσθαι, ATT. estimer au-dessus de tout;
πᾶν ποιεῖν, PLAT. ou πᾶν πράττειν, LYS. faire tout son possible;
ou avec le gén.  : ἐς πᾶν κακοῦ ἀφικνεῖσθαι, HDT. en arriver à tout le malheur possible, à l'extrême malheur;
ἐκ πάντι ἀθυμίας εἶναι<